De volgorde van plaatsen volgens Huis+
Huis+ geeft voor de buitenunit van een warmtepomp een duidelijke volgorde. Een airco die ook kan verwarmen, is volgens de Vlaamse leidraad in feite een lucht-luchtwarmtepomp, dus hetzelfde advies geldt.
| Plaats | Advies van Huis+ |
|---|---|
| Achtertuin | De eerste keuze. Houd zoveel mogelijk afstand van de perceelsgrenzen en zet de unit niet tegen een muur of in een hoekje. |
| Plat dak | Als je geen tuin hebt: plaats de unit met trillingsdempers en richt de uitblaas weg van ramen. |
| Gevel of balkon | Pas als laatste optie. |
| Te weinig afstand mogelijk | Denk aan een akoestische omkasting; planten kunnen de unit uit het zicht houden. |
Bron: Stad Gent, Huis+, 'Een warmtepomp, iets voor mij?', geraadpleegd op 17 september 2026. Huis+ raadt ook aan een toestel te kiezen dat niet zwaarder is dan nodig en een nachtmodus heeft, en waar mogelijk een monoblock in plaats van een split-unit.
Richtwaarden bij de buren
Voor de meeste airco's en warmtepompen van individuele woningen gelden op Vlaams niveau geen wettelijke geluidsvoorwaarden, schrijft de leidraad van het Departement Omgeving. De code van goede praktijk, opgesteld door de Vlaamse overheid met onder meer de VVSG, Buildwise en sectorfederaties, vult dat aan met richtwaarden.
| Moment | Richtwaarde | Waar het geluid telt |
|---|---|---|
| Overdag, van 7 tot 22 uur | 45 dB(A) | Buiten, aan de grens van de tuin of het terras van de buren, op 1,5 m hoogte, en aan hun opengaande ramen |
| 's Nachts, van 22 tot 7 uur | 40 dB(A) | Op dezelfde plaatsen |
Richtwaarden uit de code van goede praktijk (september 2024), niet bindend. Is het geluid tonaal, zoals een brom of fluittoon, dan komt er 5 dB bij de gemeten waarde.
Afstand, muren en hoekjes
Geluid neemt af met de afstand. De code rekent met ongeveer 6 dB minder per verdubbeling van de afstand: wie op 4 meter 40 dB hoort, hoort op 8 meter ongeveer 34 dB. In een smalle tuin win je daar weinig mee, omdat de afstand tot de perceelsgrens klein blijft.
Muren doen het omgekeerde. Een buitenunit tegen een huismuur klinkt volgens de code 3 dB luider dan een vrij opgestelde unit op een harde ondergrond, en in een hoek met drie weerkaatsende vlakken 6 dB luider. Staan er meerdere gelijke buitenunits dicht bij elkaar, dan tellen ze op: twee geven 3 dB meer, drie 5 dB en vier 6 dB. Dat verklaart waarom Huis+ afraadt de unit in een hoekje te zetten.
Een rijwoning van 8 meter breed
De code van goede praktijk werkt voorbeelden uit met concrete woningen. Bij een vrijstaande woning met de buitenunit op 5 meter van de perceelsgrens, met een haag ertussen, mag de unit overdag een geluidsvermogen van hoogstens 63 dB(A) hebben en 's nachts 58 dB(A) om de richtwaarden te halen.
Bij een rijwoning op een perceel van 8 meter breed loopt het anders. Een buitenunit met een geluidsvermogen van 62 dB(A) tegen de achtergevel heeft minstens 4,5 meter afstand tot de dichtste perceelsgrens nodig, en die ruimte is er op zo'n perceel niet. In zo'n woning kom je enkel uit met een stiller toestel, een andere plaats of maatregelen die het geluid afschermen.
Ter vergelijking: de Europese ecodesignregels leggen voor airco's tot 6 kW sinds 2013 buiten een maximum van 65 dB(A) geluidsvermogen op. De leidraad benadrukt dat een toestel dat die grens haalt, niet vanzelf geen hinder geeft.
Maatregelen die het geluid bij de buren beperken
De effecten komen uit de code van goede praktijk, tenzij anders vermeld. Ze tellen niet zomaar op; laat de installateur rekenen voor jouw plaats.
- Een stille nachtmodus: in veel gevallen 5 dB of meer minder geluidsvermogen
- Een afschermende wand zonder openingen van meer dan 10 kg per m², zoals metselwerk, beton of volhout: ongeveer 5 dB(A), bij zeer goede afscherming tot 10 dB(A); een haag of een houten scherm met openingen telt niet
- Een geluiddempende kast rond de buitenunit: 5 tot 9 dB(A), volgens tests die Test-Aankoop aanhaalt
- Een absorberende ondergrond van ongeveer een meter rondom de unit: 1 à 2 dB
- De uitblaas niet richten naar de buren, hun terras of ramen met ventilatieroosters
- Een toestel dat niet zwaarder is dan nodig, zoals Huis+ aanraadt
Trillingen: sokkel, dempers en platte daken
Naast het geluid door de lucht is er contactgeluid: trillingen die via de muur of het dak het huis in gaan. De code van goede praktijk vraagt een stabiele, zware sokkel die minstens evenveel weegt als de buitenunit. Lichte daken zijn niet geschikt. Onder de unit komen vier trillingsdempers, elk met een draagvermogen dat 30% groter is dan een kwart van het gewicht van de unit. Bij muurbeugels hoort een betontegel onder de dempers, en ook de leidingen krijgen trillingsisolerende beugels en een flexibel verbindingsstuk.
Een rekenvoorbeeld met een fictieve buitenunit van 40 kg: een kwart van het gewicht is 10 kg, en 30% meer geeft een draagvermogen van 13 kg per demper. Test-Aankoop spreekt in dezelfde zin van een buitenunit op flexibele silent-blocks. Kies je voor een plat dak, vraag dan uitdrukkelijk hoe de installateur trillingen naar de ruimte eronder vermijdt.
Appartement of gedeelde gevel
In een appartementsgebouw beoordeelt de leidraad de milieuregels per wooneenheid, maar de hinder van buitenunits die bij elkaar staan, bekijkt de code als geheel. Renovatiekampioen, een commerciële bron, schrijft dat de gevel van een appartementsgebouw gemeenschappelijk is en dat de VME akkoord moet geven voor een buitenunit. Vraag het na bij je syndicus voor je offertes laat maken.
Komt de unit boven het voetpad of de straat uit, dan is volgens Huis+ een vergunning voor de inname van het openbaar domein vereist. Hoe ver een element mag uitsteken, regelt het Gentse bouwreglement; dat lees je op vergunning en erfgoed.
Als de buren klagen
Ook zonder geluidsnorm kunnen buren zich beroepen op het Burgerlijk Wetboek: naburige eigenaars mogen elkaar geen hinder opleggen die de normale ongemakken van het nabuurschap overtreft. Daarbij tellen onder meer het tijdstip, de frequentie en de intensiteit. Nachtrumoer stond tot 8 april 2026 in het Strafwetboek; in het nieuwe Strafwetboek staat het niet meer, maar gemeenten regelen het vaak in hun politiereglement. Lokale regels voor Gent vonden we niet; vraag bij de Stad na of er iets geldt.
De norm NBN S 01-400-1 beperkt installatiegeluid tot 40 dB aan de perceelsgrens voor gebouwen met een aanvraag voor omgevingsvergunning na 1 januari 2023, maar die norm is op zich niet bindend. Loopt een conflict hoog op, dan verwijst de code van goede praktijk naar een erkend milieudeskundige voor geluid en trillingen. Voorkomen is eenvoudiger: praat met je buren voor de unit er hangt.
Veelgestelde vragen
Mag de buitenunit op mijn balkon?
Huis+ noemt de gevel of het balkon de laatste optie. Staat de unit op minder dan 2 meter van de perceelsgrens zonder bestaande scheidingsmuur, dan is ze niet vrijgesteld van vergunning. In een appartementsgebouw vraag je ook na wat de mede-eigenaars moeten goedkeuren.
Hoe weet ik hoeveel lawaai een buitenunit maakt?
Vraag het geluidsvermogen in dB(A) op en of er een nachtmodus is. De voorbeelden van de code van goede praktijk tonen hoe dat getal zich verhoudt tot de afstand tot de buren.
Mag ik de buitenunit in een geluidskast zetten?
Ja, en volgens tests die Test-Aankoop aanhaalt, scheelt dat 5 tot 9 dB(A). Een omkasting die voor het toestel ontworpen is, geldt volgens de Vlaamse leidraad als deel van de installatie.
Bronnen
- Stad Gent (Huis+) – Een warmtepomp, iets voor mij?
- Vlaamse overheid – Code van goede praktijk: geluid van buitenunits (september 2024)
- Vlaamse overheid – Omgevingsaspecten bij warmtepompen en airco-installaties (maart 2026)
- Vlaanderen.be – Types warmtepompen
- Test-Aankoop – Vaste airco kiezen
- Renovatiekampioen – Airco in een appartement
Geraadpleegd op 17 september 2026. Voorwaarden en bedragen kunnen wijzigen; controleer ze opnieuw vlak voor je werken start.
